| |
| Een bekend dier van de Afrikaanse savanne is de zebra. Door zijn zwart-witte strepen wordt hij door bijna iedereen herkend. Er bestaan drie verschillende soorten zebra's. Dit zijn de steppenzebra, de Grevy-zebra en de bergzebra. |
| |
|
 |
| |
|
| Zebra |
Steppenzebra: Equus burchelli
Grevy-zebra: Equus grevyi
Bergzebra: Equus zebra |
| Planteneter |
Onevenhoevige |
| Leefgebied |
Afhankelijk van de soort bepaalde gebieden in Afrika. |
| Leefwijze |
In kleine groepjes of hele grote kuddes. |
| Voedsel |
Vooral grassen, maar ook andere delen van planten. |
| Maten en gewicht |
200 tot 350 kilo zwaar, ruim 2 meter lang, 1,3 meter hoog. |
| Leeftijd |
Volwassen met 3 tot 5 jaar, maximaal 25 (in het wild) tot 40 (dierentuin) jaar. |
| Voortplanting |
Draagtijd 1 jaar, 1 jong per keer. |
|
| |
|
|
Een zebra is een paardachtige. Hij is familie van het paard en de ezel. Hij heeft hetzelfde lichaam als een paard. Zo heeft hij een lange snuit. Ook heeft hij één hoef aan elke poot. Het geluid dat hij maakt klinkt raar. Het is een mengeling van het hinniken van een paard en het balken van een ezel. Je kunt de zebra gemakkelijk herkennen aan zijn streepjesvacht. Geleerden zijn er niet uit waar deze streepjes voor dienen. Sommigen denken dat leeuwen in de war raken van de strepen. Ze kunnen dan niet zien waar de ene zebra begint en de andere eindigt. Anderen denken dat de strepen dienen om elkaar te kunnen herkennen. Elke zebra heeft een ander streepjespatroon. Door de streepjes te onthouden weten ze wie wie is. Moeder en jong bijvoorbeeld. Zebra's hebben allemaal zwart-witte strepen. Maar er zijn ook verschillen tussen de zebrasoorten. De steppenzebra wordt ongeveer 230 centimeter lang. Hij weegt tussen de 290 en 340 kilo. Hij heeft op zijn buik brede, verticale strepen. Bij zijn poten worden deze strepen horizontaal. Hij heeft in vergelijking met andere zebra's korte poten. De bergzebra heeft smallere strepen dan de steppenzebra. Hij heeft een witte buik. Hij is dunner en leniger. Hij is dan ook kleiner: ongeveer 215 centimeter lang en gemiddeld 260 kilo zwaar. De grootste zebra is de Grevy-zebra. Hij wordt ongeveer 275 centimeter lang en gemiddeld 400 kilo zwaar. Hij heeft smalle, verticale strepen op zijn lijf met een witte buik. Hij heeft een smalle, lange snuit en brede oren. |
| |
|
 |
| |
|
| De drie soorten zebra's leven in verschillende gebieden. De steppenzebra leeft in Oost-Afrika en het zuiden daarvan. Hij houdt van graslanden en savannes. De Grevy-zebra leeft ook in het oosten en zuiden van Afrika. Hij woont daar op de savanne en droge graslanden met veel struiken. De bergzebra leeft heel ergens anders. Hij woont in het westen van het zuiden van Afrika. Hij woont hier in gebieden in de bergen met veel gras. Als het heel koud is woont hij in beboste ravijnen en grotten. Voor alle zebra's geldt dat er vroeger veel meer van waren dan nu. |
| |
|
| Zebra's zijn planteneters. Ze eten vooral verschillende soorten gras. Ook lusten ze graag schors, blaadjes, knoppen en wortels. Hun maag en darmen kunnen erg goed de nuttige stoffen uit het eten halen. Daarom kunnen zij beter in gebieden met weinig voedsel leven dan andere Afrikaanse kuddedieren. |
| |
|
 |
| Zebra's leven meestal in kleine groepjes. De meeste groepjes bestaan uit een hengst (mannetje) en een aantal merries (vrouwtjes). Eenzame hengsten leven ook wel alleen of in groepjes met elkaar. Steppenzebra's en bergzebra's blijven vaak hun hele leven bij dezelfde groep. De Grevy-zebra heeft geen vaste groep. Hij wisselt vaak. De groepjes trekken rond op zoek naar voedsel. |
| Ze hebben een eigen gebied dat vaak overlapt met gebieden van andere groepjes. Dit hangt af van de hoeveelheid voedsel die te vinden is. Soms komen de zebra's in grote groepen bij elkaar. Ze kunnen dan wel met 10.000 dieren in hetzelfde gebied wonen. Het grootste deel van de dag zijn zebra's bezig met het zoeken naar eten. Wanneer er weinig te vinden is, zijn ze zelfs dag en nacht op zoek. In het wild wordt een zebra ongeveer 25 jaar oud. In de dierentuin wordt hij veel ouder. Hij kan dan wel 40 jaar worden. |
| |
|
| In groepen zebra's zijn altijd veulens te vinden. Ze worden het hele jaar door geboren. Een hengst paart met een van de merries. Hierna is de merrie 12 tot 13 maanden drachtig. Vlak voor de geboorte zoekt de moeder een stille plek. Daar leeft zij even zonder de rest van de groep. Vervolgens wordt er één jong geboren. De bevalling duurt maar 10 minuten. Als het langer zou duren zou dat gevaarlijk zijn voor de zebra. Ze zou dan aangevallen kunnen worden door een leeuw. Het jong is ongeveer 35 kilo. Deze heeft nog bruine strepen. Hij heeft een klein lijfje op hoge poten. Na 15 minuten kan hij al staan. Na een paar dagen gaan moeder en jong terug naar de groep. Het jong heeft kunnen wennen aan zijn moeder. Anders zou hij haar niet herkennen. De moeder zorgt nog een jaar voor het jong. Een zebra is volwassen met 3 tot 5 jaar. |
| |
|
| De zebra heeft veel vijanden. Zo is hij het favoriete hapje van de leeuw. De leeuw moet wel oppassen, want een zebra aanvallen is gevaarlijk. De zebra zal zichzelf en zijn groep verdedigen. Hij zal hard schoppen en bijten. Krokodillen kunnen ook gevaarlijk zijn voor zebra's. Deze komen ze tegen wanneer ze met grote groepen rivieren oversteken. Andere vijanden zijn hyena's, panters en wilde honden. Maar deze durven alleen zwakke en jonge zebra's aan te vallen. Zebra's proberen aanvallen te voorkomen door goed op te letten. Wanneer ze slapen staat er bijvoorbeeld altijd een op de uitkijk. De mens jaagt soms op de zebra voor het vlees en de mooie huid. Dit gebeurt niet zoveel, omdat de jacht op zebra's erg gevaarlijk is. De andere zebra's van een groep zouden de jager vertrappen wanneer deze één van hen doodt. Naast het jagen maken mensen ook het gebied van de zebra kapot. Ze nemen het in om akkers van te maken. Daardoor blijft er minder ruimte over voor de zebra's. |
| |
|
| In Dierenpark Emmen wonen zogenaamde Grant zebra's. Dit is een soort steppenzebra. Op dit moment wonen er 4 vrouwtjes, één volwassen mannetje en een jong mannetje. Ze leven met zijn allen op de Afrikasavanne. Hier leven ze tussen gnoes, neushoorns, giraffes en impala's, net als in de vrije natuur. Vooral de grote heuvel in het midden vinden ze fijn. Wanneer ze ruzie hebben met andere savannedieren gaan ze gewoon aan de andere kant van de heuvel staan. Ze hoeven elkaar dan even niet te zien. Hierdoor gaat de ruzie meestal vanzelf over. De zebra's grazen een beetje op de savanne. Maar het meeste eten krijgen ze in hun nachtverblijven. In de zomer krijgen ze gras en in de winter hooi. Door hun eten zit krachtvoer, zodat ze gezond blijven. |
| |
|
 |
| |
|
| • |
... een zebra heel hard kan galopperen? Hij kan wel 60 kilometer per uur halen. |
| • |
... zebra's vaak samen met gnoes in een gebied leven? Ze eten allebei gras. Wanneer het gras op is, gaan ze samen op zoek naar nieuwe grasvelden. Soms moeten ze hiervoor duizenden kilometers lopen. |
|
| |
|
Draagtijd: duur van de zwangerschap van een dier.
Drachtig: het zwanger zijn van een dier.
Krachtvoer: speciaal voer dat extra voedzaam is.
Savanne: uitgestrekte vlakte met grassen en af en toe bomen.
Steppe: uitgestrekte nogal droge vlakte, waar alleen grassen en kruiden groeien. |
| |
|
De zebra 